สำนักงานสถิติฯ เผยผลสำรวจพฤติกรรมการอ่านของคนไทย ชายอ่านหนังสือมากกว่าหญิง และวัยเด็กเป็นวัยที่อ่านหนังสือมากสุดเพราะอยู่ในช่วงกำลังเรียน พบอัตราการอ่านหนังสือขึ้นกับระดับการศึกษา และในจำนวนผู้ที่ไม่อ่านหนังสือ 18.3 ล้านคนนั้น เป็นผู้ที่อ่านหนังสือไม่ออก 3.3 ล้านคน โดยคนไทยสนใจอ่านข่าวสารมากที่สุด รองลงมาคือนวนิยาย การ์ตูน และหนังสืออ่านเล่น แนะมีห้องสมุดประจำชุมชนกระตุ้นการอ่านแพร่หลายเพิ่มขึ้น
       
       
        สำนักงานสถิติแห่งชาติ สำรวจพฤติกรรมการอ่านหนังสือของประชากร ครั้งที่ 2 โดยรวบรวมข้อมูลในเดือนพฤษภาคม 2548 ผลสำรวจพบว่าในจำนวนประชากรที่มีอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป ทั่วประเทศ จำนวนประมาณ 59.2 ล้านคน มีผู้อ่านหนังสือประมาณ 40.9 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 69.1 ของจำนวนประชากรอายุ 6 ปีขึ้นไปทั้งสิ้น สัดส่วนของชายที่อ่านหนังสือ คิดเป็นร้อยละ 51.5 และหญิงร้อยละ 48.5 โดยอัตราการอ่านหนังสือของชายสูงกว่าหญิงอย่างเห็นได้ชัด กล่าวคือในจำนวนชายอายุ 6 ปี ขึ้นไป 29.4 ล้านคน อ่านหนังสือ 21.1 ล้านคน คิดเป็นอัตราร้อยละ 71.6 ในขณะที่หญิงมีอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป มีจำนวน 29.7 ล้านคน เป็นผู้อ่านหนังสือ 19.8 ล้านคน คิดเป็นอัตราร้อยละ 66.7
       
        เมื่อพิจารณาอัตราการอ่านหนังสือตามกลุ่มอายุพบว่า กลุ่มวัยเด็ก ( อายุ 10-14 ปี ) มีอัตราการอ่านหนังสือสูงสุดคิดเป็นร้อยละ 95.2 ทั้งนี้ เนื่องจากอยู่ในช่วงวัยที่กำลังเรียน ซึ่งเป็นการศึกษาภาคบังคับ รองลงมาคือกลุ่มเยาวชน ( อายุ 15-24 ปี ) ร้อยละ 83.1 สำหรับกลุ่มผู้สูงอายุ ( อายุ 60 ปีขึ้นไป ) มีอัตราการอ่านหนังสือต่ำสุดคือร้อยละ 37.4
       
        นอกจากนี้ ยังพบว่าอัตราการอ่านหนังสือของประชากรมีความสัมพันธ์ไปในทิศทางเดียวกันกับระดับการศึกษาที่เรียนจบ ผู้ที่จบระดับอุดมศึกษามีอัตราการอ่านหนังสือสูงกว่าผู้ที่จบการศึกษาในระดับอื่น ๆ ( อัตราร้อยละ 96.3) สำหรับผู้ที่จบระดับประถมศึกษาและต่ำกว่ามีอัตราการอ่านหนังสือต่ำสุดคืออัตราร้อยละ 61.8 โดยประเภทของหนังสือที่ประชาชนให้ความสนใจอ่านมากเป็นอันดับ 1 ได้แก่ หนังสือพิมพ์ คิดเป็นอัตราร้อยละ 72.9 ประเภทที่ได้รับความสนใจอ่านรองลงมา ได้แก่ นวนิยาย การ์ตูน หนังสืออ่านเล่น คิดเป็นอัตราร้อยละ 45.4 และนิตยสาร คิดเป็นร้อยละ 36.9 ส่วนตำราเรียนตามหลักสูตรมีผู้อ่าน คิดเป็นอัตราร้อยละ 34.4 สำหรับการอ่านจากอินเทอร์เน็ตมีผู้ที่ให้ความสนใจอ่านคิดเป็นอัตราร้อยละ 10.2 นอกจากนี้ ยังพบว่ามีผู้อ่านหนังสือ / ซีดี เกี่ยวกับธรรมะ คิดเป็นอัตราร้อยละ 5.7
       
        สำหรับเนื้อหาสาระที่ผู้อ่านส่วนใหญ่ชอบอ่าน พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่ชอบอ่านข่าว ร้อยละ 45.6 รองลงมาคือเนื้อหาสาระที่ให้ความบันเทิง ร้อยละ 25.6 เมื่อพิจารณาเวลาที่ใช้อ่านหนังสือโดยเฉลี่ยแต่ละวันของผู้ที่ตอบสัมภาษณ์ พบว่าคนไทยใช้เวลาในการอ่านหนังสือโดยเฉลี่ยในแต่ละวันประมาณ 1.59 ชั่วโมง ส่วนเหตุผลหลักที่ไม่อ่านหนังสือ ผลสำรวจพบว่าประชากรที่มีอายุ 6 ปีขึ้นไป 59.2 ล้านคน มีผู้ที่ไม่อ่านหนังสือประมาณ 18.3 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 30.9 ของประชากรทั้งประเทศ แยกเป็นเพศชายประมาณ 8.4 ล้านคน คิดเป็นอัตราร้อยละ 28.4 เพศหญิงประมาณ 9.9 ล้านคน คิดเป็นอัตราร้อยละ 33.3 ในจำนวนผู้ที่ไม่อ่านหนังสือ 18.3 ล้านคนนี้ 4.1 ล้านคน อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลที่เหลืออีก 14.2 ล้านคน อาศัยอยู่นอกเขตเทศบาล
       
        ในจำนวนผู้ที่ไม่อ่านหนังสือ 18.3 ล้านคนนั้น เป็นผู้ที่อ่านหนังสือไม่ออก 3.3 ล้านคน สำหรับผู้ที่อ่านหนังสือออกแต่ไม่อ่านส่วนใหญ่ร้อยละ 48.4 ให้เหตุผลว่าไม่อ่านหนังสือเพราะชอบดูทีวี รองลงมาร้อยละ 36 ไม่มีเวลาอ่าน อีกร้อยละ 30.7 เป็นผู้ไม่ชอบหรือไม่สนใจที่จะอ่าน ส่วนที่เหลืออีกร้อยละ 1.1 ไม่อ่านหนังสือเนื่องจากมีปัญหาสุขภาพ ป่วย เป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต พิการ ตาบอด ปัญญาอ่อน เป็นต้น สำหรับความคิดเห็นในการส่งเสริมเพื่อจูงใจให้ประชาชนรักการอ่านหนังสือ ผู้ตอบสัมภาษณ์ส่วนใหญ่เห็นว่าควรมีห้องสมุดประจำหมู่บ้าน / ชุมชน หนังสือควรมีราคาถูกลง มีเนื้อหาสาระที่น่าสนใจ สามารถหาซื้อได้ง่าย ส่งเสริมให้พ่อแม่ปลูกฝังให้เด็กรักการอ่านหนังสือและควรรณรงค์ประชาสัมพันธ์เพื่อชักจูงใจให้คนอ่านหนังสือมากขึ้น